Gruzińska kultura wina to zjawisko unikalne, wykraczające daleko poza samą produkcję alkoholu. Stanowi ona fundament gruzińskiej tożsamości, kultury okołoreligijnej i życia towarzyskiego. Wszystkie przeprowadzone dotychczas badania skłaniają nas do wniosku, że region Kaukazu Południowego słusznie nazywany jest kolebką winiarstwa, a odkrycia archeologiczne (m.in. starożytnych naczyń z pozostałościami kwasu winowego w Gruzji sprzed około 8000 lat czy najstarszej znanej winiarni w jaskini Areni w Armenii) bezspornie to potwierdzają.
W Gruzji rzadko pije się wino bez żadnej okazji i niemal nigdy w samotności. Jest ono centralnym punktem supry – tradycyjnej, wielogodzinnej biesiady. Wino uważa się tu za dar święty, a winorośl za symbol przetrwania narodu – z historii wiemy, że najeźdźcy nie raz wycinali gruzińskie winnice, by złamać ducha mieszkańców.
Rosnąca popularność win gruzińskich na świecie to niezwykle ciekawy trend, który wynika z kilku kluczowych czynników: tradycji kvevri, obecności unikalnych szczepów, nowoczesności połączonej z historią. Wina gruzińskie stanowią świetny przykład tego, jak ogromnym atutem na współczesnym, globalnym rynku wina może stać się głęboko zakorzeniona tożsamość kulturowa.
Maciej Roman Ząbek (ur. 1958) – polski antropolog, profesor nauk humanistycznych, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 2016–2023 dyrektor Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UW. Kierownik Zakładu Badań Etnicznych i Międzykulturowych. Przez lata specjalizował się w etnografii Afryki i Bliskiego Wschodu, studiach uchodźczych, migracyjnych i badaniach nad islamem, problematyką etniczną, antropologią społeczną, polityczną i stosowaną. Jest autorem ponad 200 publikacji. Obecnie od kilku lat zajmuje się antropologią i historią wina. Przygotował trzy publikacje dotyczące antropologii wina: „Kultura wina w Gruzji. Między winnicą a biesiadą", „Miłość do wina: od zarania dziejów do dnia dzisiejszego" i „Metafizyka wina".
Polski
