(…) przyglądam się Ołpinom z każdej strony – od przodu i tyłu, ze środka i od zewnątrz, z perspektywy ptaka i żaby, swobodnie przeplatając opowieść o geografii i historii, obcych i swoich, wspomnienia i dyskurs naukowy, mozolnie rekonstruując związki w czasie i przestrzeni między bohaterami tej książki – ołpinianami, oraz między nimi a współczesnością. Przedstawiam fakty, zadaję pytania, stawiam hipotezy, także z gatunku tych odważnych. Kolejni autorzy – Piotr Kołpak i Marta Raczyńska-Kruk – w ramach swoich dyscyplin – historii i antropologii – karnie już trzymają się prawideł swoich warsztatów badawczych, opisując, analizując i wyjaśniając źródło. Wszystko zaś wieńczy edycja źródła przygotowana zgodnie ze wszystkimi zasadami sztuki edytorskiej. (…) W naszej książce kopiemy w głąb dziejów na względnie niewielkim odcinku historii, ale przez to docieramy do nieznanych dokumentów, pokazujemy konteksty i inne sposoby odczytania znanych, a także korygujemy wcale nierzadkie błędy i nietrafne interpretacje naszych poprzedników, zapewne przy okazji popełniając kolejne błędy lub dokonując niewłaściwych interpretacji. Jest więc i pole do pracy dla naszych następców.
Prof. dr hab. Marcin Wojciech Solarz
(…) Przedstawiona praca nie jest kolejną monografią wsi, takich o Ołpinach powstało sporo. Jest rekonstrukcją ołpińskiej kultury w XVI-XIX w.
Prof. dr hab. Zbigniew Libera
Dotychczas edycje i opracowania dotyczące dawnej wsi i chłopstwa stanowiły zasadniczo dwa
odrębne nurty prac badawczych. Recenzowana książka łamie ten schemat, proponując opublikowanie wspólnie edycji akt sądowych i urzędowych wsi Ołpiny wraz z trzema studiami
dotyczącymi dziejów tej wsi, oglądanych przez pryzmat akt sądowych.
Dr hab. Krzysztof Fokt
ISBN 978-83-96809-05-6 (Archiwum Narodowe w Krakowie)
Publikacja została dofinansowana przez Uniwersytet Warszawski, Archiwum Narodowe w Krakowie, Muzeum Ziemi Bieckiej w Bieczu
Część pierwsza. Konteksty i tropy
Podziękowania...................................................................................................11
Wykaz skrótów................................................................................................. 13
Marcin Wojciech Solarz
Ołpiny od przodu i tyłu. Spojrzenie tubylca, emigranta, imigranta,
obcego............................................................................................................. 15
Piotr Kołpak
„Niech się sami między sobą kłócą i strzegą”. Funkcje sądownicze
i zwyczaje prawne nowożytnej gromady ołpińskiej...............................105
Wykaz urzędników gromadzkich Ołpin do połowy XIX w...................... 175
Marta Raczyńska-Kruk
„Za uproszeniem wszytkiej gromady”. Antropologia gromady
ołpińskiej w świetle wiejskich akt sądowych........................................... 187
Część druga. Źródło
Wstęp edytorski............................................................................................. 303
Księga sądowa oraz akta sądu gromadzkiego wsi Ołpiny..........................311
Słowniczek pojęć............................................................................................553
Podsumowanie................................................................................................557
Summary.........................................................................................................561
Zusammenfassung......................................................................................... 565
Bibliografia..................................................................................................... 569
Biogramy autorów......................................................................................... 587
Indeks osobowy............................................................................................. 589
Indeks geograficzny....................................................................................... 627
Polski
